Fatalizm, yazgıcılık, kadercilik, tüm eylemlerin ya da olayların evrendeki yasaların boyunduruğunda olduğunu vurgulayan bir felsefi öğretidir.

İslam düşüncesinde bu görüşe yakın olan akım Cebriyyedir. Fatalizm pozitivizm ve bilime atıfta bulunurken, cebriyye Tanrıya atıfta bulunur. Fatalizm genel olarak şu anlamlardan herhangi birine gelebilir:

1.Yapmakta olduğumuz şeyden başka bir şeyi yapmaya gücümüzün olmadığı görüşü.Buna göre, insanın ne geleceği ne de kendi eylemlerini belirlemeye gücü yetmez.

2.Gelecekteki ya da kaçınılmaz olduğu düşünülen olaylar karşısında boşvermişlik benzeri bir tutum. Friedrich Nietzsche yazgıcılığın bu biçimini Türk yazgıcılığı olarak adlandırır.

3.Eylemler özgürdür, ancak kaçınılmaz bir sona doğru işler.[4] Bu inanç uzlaşmacı yazgıcılığa çok benzer.

4.Yazgıcılığı kabullenmek, kaçınılmazlığa direniş göstermekten daha uygundur. Bu inanç bozgunculuğa çok benzer.

Fatalizm için önceden belirlenmiş yazgısından ötürü birey özgür değildir, dolayısıyla fatalizmde sorumluluk bilincinden ve anlayışından söz edilemez. Fatalizme göre, insanlar olaylara hükmedemezler.

Latinceden dilimize geçmiş olan fatalizm kader ve alınyazısı anlamına gelir. Bu kelime felsefede İlk kez Böyle Buyurdu Zerdüşt ve Ecce Homo kitaplarıyla bilinen Friedrich Nietzsche tarafından kullanılmıştır.
Literatüre ''Türk Yazgıcılığı'' olarak geçen bu kavramda insan iradesi bütünüyle yok sayılır.

Felsefe de kadercilik ;
Kadercilik, bir bireyin hayatında karşılaşabileceği her şeyin kendi iradesi dışında belirlendiğine ve bu kaderin çabayla değiştirilemeyeceğine olan inançtır.

Fatalist filozofların başında Çek yazar Franz Kafka gelir. Eserlerinde ''Kader'' kavramını bürokrasi metaforu ile ele alan yazar, ölümü tek geçerli hakikat olarak görür. Aforizmalar adlı eserinde de ''ölümün olduğu yerde ciddiye alınacak ne olabilir ki?'' sorusunu yöneltir.

Fatalizm, dünyadaki ve kainattaki tüm eylemlerin, önceden belirlenmiş olduğunu savunan felsefi disiplindir. Bu felsefenin temsilcilerinin insanların irade sahibi olsalar bile seçimlerinde hür olmadıklarını iddia etmişlerdir.

Fatalizmin bir dini bir de felsefi boyutu vardır. Dini boyutunda dünyadaki her şeyin önceden Allah tarafından belirlendiğine inanılır. Bununla birlikte evrende olmuş ve olacak her şeyin Levh-i Mahfuz adlı bir levhada saklı tutulduğuna inanan mezhepler de mevcuttur. Bu mezheplerin başında Cebriyye mezhebi gelir.

Fatalizm, hem dini hem de felsefi alanda birçok tartışmaya neden olmuştur. Jean Paul Sartre ''İnsan özgürlüğe mahkumdur'' diyerek fatalizm görüşünün yarı yarıya doğru olduğunu savunmuştur.
Varoluş felsefesinin temsilcilerine göre insan yeryüzüne bilinmeyen bir güç tarafından bırakılmıştır. Sınırlı gücüne rağmen insanın seçimlerinde özgür olup olmaması tamamen kendisine bağlıdır.

Felsefede fatalizm daha çok bilimsel yönüyle ele alınmıştır.
Bilimsel yasalar, insanın seçimlerini ve davranışlarını sınırlar. ''Bilimsel Kadercilik'' olarak da adlandırılan bu görüşe göre, insan dışarıdan bakıldığında özgür gibi görünse de aslında bilimsel yasaların ve mevcut gerçekliklerin bir tutsağı konumundadır.

Fatalizm görüşünü savunan düşünürlerden bir diğeri de Arthur Schopenhauer'dir. Alman filozofun ''insan ne isterse yapabilir fakat istediğini isteyemez'' sözü, kadercilik anlayışının temelini oluşturur.

Bu nedenle tam bir özgürlükten ve hür iradeden bahsetmek mümkün değildir.

Fatalizmde de ölüm kavramı da geniş bir yer tutar. İnsan, diğer tüm canlılar gibi ölümlüdür. Bu nedenle önceden belirlenmiş bir yazgıyı yaşamak zorundadır.
Fatalizm kelimesinin aslı, ezeli değişmez anlamına gelen “Fatum” kelimesinden türemiştir