Nogay ismi, Türkçe kökenlidir. Tarih boyunca savaşçılığı ve özgürlüğüne düşkünlüğüyle tanınan Nogay Türkleri'nden gelir.

Genellikle Kuzey Kafkasya bölgesinde ve Orta Asya'da görülen bir isim olup, tarihte Nogay Türkleri adında bir topluluğa atıfta bulunur.
Nogaylar, tarih boyunca bağımsızlık ve savaşçı özellikleriyle tanınan bir Türk halkıdır.

Çoğu Kuzey Dağıstan ve Stavropol Krayı'nın yanı sıra Karaçay-Çerkesya ve Astrahan Oblastı'nda bulunur; bazıları Çeçenistan'da da yaşamaktadır.
Nogayca konuşurlar ve Nogay Ordası'nı oluşturan çeşitli Moğol ve Türk kabilelerinin torunlarıdır.

Nogaylar, adlarını 13. yüzyılda Altın Orda Devleti'nde etkili bir komutan ve siyasal figür olan Nogay Han’dan alırlar.
Nogay Han, Cengiz Han’ın büyük oğlu Cuci’nin soyundandır ve özellikle 1270–1299 yılları arasında Altın Orda’nın batı kanadında büyük bir nüfuz kazanmıştır.
Resmi olarak hanlık makamına geçmemiş olsa da, birçok hanın tahta çıkmasında belirleyici olmuş ve fiilen devletin yönetiminde söz sahibi olmuştur.
Bu nedenle tarihçiler arasında "kral yapıcı" (kingmaker) olarak anılır.

Nogay Han'a tâbi olan çeşitli Türk ve Moğol boyları, onun etrafında birleşmiş ve zamanla “Nogay” adıyla anılmaya başlamıştır.
Bu ad, hem siyasi bağlılığı hem de etnik kimliği ifade eden bir unvana dönüşmüştür.

"Nogay" kelimesi, köken olarak Moğolca “nokhoi” kelimesinden gelir ve “köpek” anlamındadır.
Moğol kültüründe köpek, sadakat ve koruyuculuk gibi özelliklerle ilişkilendirilmiş bir hayvandır; dolayısıyla bu tür adlandırmalar aşağılayıcı değil, genellikle sembolik anlamlar taşır.

Kazak Türkleri efsanelerinde kökenlerini Nogaylara ve Özbeklere dayandırır.
Nogay Han'ın ölümünden (1299) sonra başlamak üzere çeşitli dönemlerde de göç vermiştir.
Bu göçlerin en büyüğü, Osmanlı-Rus Savaşından sonra 1860 yılında 180 bin Nogay'ın göç etmesidir.
600 bin Nogay Türkiye'ye göç etmiştir. Büyük bir kısmı zamanın Konya sonra Ankara vs gibi şehirlere yerleştirilmiştir.

Yerleşik halk ile uyumsuzluklar ve nedeniyle zamanla Nogaylar nüfus olarak güçlü oldukları köylere göç etmiştir.
İlk iskanda Nogay yerleşimi olan birçok köyde Nogay kalmamış veya az sayıda kalan Nogaylar da zamanla kültürünü kaybetmiştir.

Kendilerine özgü gelenek ve göreneklerini hâlen devam ettirmekte olan Nogaylar aralarında kaybolmaya yüz tutmuş Nogay diliyle konuşmaktadırlar.

Meşhur yemeklerimizden olmazsa olmazı Çibörek, Tabakbörek, Sarburma, Göbete, Kaşıkbörek, Üykenbörek, Kalakay, Bavursak, Tavalokumu, Omaş Çorbası, Sorpa ve daha birçok yemek çeşitleri vardır.
Yemeklerde genellikle et olur.
Göçebe kültürden yerleşik hayata geçen Nogaylar, dombra müziği ve süt-tereyağı-tuz içeren "Nogay çayı" ile tanınır.

Nogay Türkleri Moğol mu?
Nogay, Kazak veya Tatar gibi aynı Türk kolundan (Kıpçak) bir Türk dilidir. Nogaylar Türk kökenlidir, ancak Moğol kökenleri de vardır.

Nogay'ın Türkçesi nedir?
Adlarını 13. yüzyılda Altın Orda'da beylik yapan Nogay Han'dan alır ve "Nogay" kelimesi Moğolca'da "köpek" (totem) anlamına gelse de, türk kaynaklar "kurt" anlamına geldiğini vurgular.

Nogaylar Türk müdür?
Nogaylar günümüzde farklı coğrafyalarda varlığını devam ettiren Kıpçak Türkleridir.
Nogay adı ilk Altın Orda Devleti'nde karşımıza çıkıp daha sonrasında bir boy adı olarak varlığını günümüze kadar getirmiştir.

Nogay Türklerinin Fiziksel Özellikleri Nelerdir ?
Nogay Türkleri, temel olarak Orta Asya insan tiplemesini (Turanid/Mongoloid etkiler) yansıtan fiziksel özelliklere sahiptir.
Genellikle çekik gözlü, elmacık kemikleri belirgin, geniş yüzlü ve esmer veya buğday tenli bir yapıları vardır.
Tarihsel olarak Mangıt (Moğol) kökenleri nedeniyle çekik gözlülük gibi Mongoloid özellikler baskındır.