Patent, ürün veya buluş sahibine, icat ettiği ürünün satışı, pazarlanması, çoğaltılması, bir benzerinin üretilmesi gibi alanlarda ayrıcalıklar getiren resmi bir belge ve unvandır.
Patentin bir hukuk dalı haline gelmesinin geçmişi de çok eski değildir. Gerçi yine de hak olarak patentin korunması uygulamasına Roma İmparatorluğu döneminde bile rastlayabiliriz.
Örneğin Roma İmparatoru Konstantin, 337 yılında araba imalatçıları, mühendisler ve çilingirler gibi belli sektörlerdeki zanaatkârları tüm sosyal hizmetlerden muaf tutmuştu.

Teknik eserlerin korunmasına ilişkin verilen ilk imtiyazlar ise doğrudan teknik eserle ilişkili olmayıp, verildiği ülkede yeni bir endüstrinin kurulmasını teşvik etmek amacını taşıyordu. 1331 tarihinde III. Edward tarafından İngiltere’de verilen kumaş dokuma zanaatı ile ilgili imtiyaz tarihteki ilk teknik imtiyazdır.

Buluşların patentlene bilirliklerinin önünü açan ve tarihteki izdüşümlerine bakıldığında önce patent nedir? Sorusuna birkaç farklı tanımlama ile başlamanın doğru olacağını düşünüyorum. Bu noktadan hareketle;

--Tarım dâhil sanayinin herhangi bir alanında yapılan buluşların belirli bir süre için buluşu yapana verilen tekel hakkıdır.
--Devletlerin bir buluş için buluşu yapana tanıdığı belirli bir süre için..3.Kişilerin buluş konusu ürünü üretme, satma ve ticari amaçla kullanımlarının sınırlamaya yarayan belgedir.
--Teknik bir problemin teknik çözümüne verilen ve tekel hakkı sağlayan belgedir.
Son olarak “Tarım dâhil sanayinin herhangi bir alanında bulunan yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik kıstaslarını taşıyan buluşlar için verilen belgedir.
Bu tanımlamaları çoğaltmak mümkün ancak yukarıdaki tanımların ortak yönlerine bakıldığında bir buluşun patent verilerek korunabilmesi için teknik bir problemi çözmesi ve bunun yanı sıra yeni, sanayiye uygulanabilir ve buluş basamağı içermesi gerekmektedir.
Ancak bu koşullar sağlandığında belirli bir süre için tekel hakkı verilmektedir.

İlk patentin nerede ve ne zaman verildiğine bakıldığında bazı anlaşmazlıklar olsa da ilk patente dair birkaç görüş ve bakış açısı şu şekildedir.

İlk patentin Venedik’te mi, Floransa’da mı yoksa İngiltere’de mi verildiği konusunda kesin bir görüş birliği bulunmamakla birlikte;

Kimine göre, Floransa Cumhuriyeti’nde 1421 yılında ünlü mimar ve mucit Filippo Brunelleschi’ye, ünlü mimari eseri “Duomo of Florence’e Carraran” mermeri taşımak için tasarladığı gemisi için verilen belge ilk gerçek patenttir.

Kimine göre ise Kral 6. Henry tarafından 1449 yılında John Utyman’a Venediklilerin kullandığı ama İngiltere’de daha önce bilinmeyen bir cam yapım süreci için 20 yıllık koruma sağlayan belgedir.

Kısacası ilk patenti belli bir ülkeye mal etmek olanaklı değildir. Fakat herkesin üzerinde görüş birliğine vardığı ilk patent yasası, Venedik Cumhuriyeti’nin 19 Mart 1474’te kabul ettiği patent yasasıdır.

Sahibi olduğu 700 patentle dünyanın en fazla patentine sahip olan Nikola Tesla'nın ölüm günü. 7 Ocak 1943'dür.
Manhattan'da ölen Tesla'nın pek çok icadı olmasaydı, bugün pek çok teknolojiye aşina olamayacaktık.