Şempanze ( Pan troglodytes ), güçlü şempanze ve maymun olarak bilinen büyük maymun türlerinden biridir.
Şempanze ( Pan troglodytes ), bonobo ile birlikte insanlara en yakın akraba olan maymun türüdür.

Şempanzeler, sadece şempanze olarak da bilinirler ve topluluklar olarak bilinen düzinelerce başka şempanzeyle birlikte gruplar halinde yaşayan oldukça sosyal hayvanlardır.
Bu topluluklar, bir alfa erkek tarafından yönetilir ve onu diğer erkeklerden oluşan bir grup destekler.
Büyük maymun türüne ait olan şempanzeler, insanlarla çok yakın akrabadır ve DNA'mızın %98,7'sini paylaşırlar.

Şempanzelerin vücutları koyu kahverengi veya siyah tüylerle kaplıdır ve genellikle çenelerinde kısa beyaz bir sakal bulunur.
Deri renkleri tüylerinin altında çoğunlukla beyazdır, ancak yüzleri, elleri ve ayakları genellikle siyahtır.

Genç şempanzelerin genellikle daha pembe veya daha beyaz yüzleri vardır ve yetişkin olduklarında bu yüzler koyulaşır.
Yaşlandıkça şempanzelerin alınları kelleşmeye, tüyleri ise genellikle daha griye döner.

Uzun kolları ve kısa bacaklarıyla şempanzeler, eklemli yürüyüş olarak bilinen bir davranışla normalde dört ayak üzerinde yürürler; ancak ayakta durup dik yürüyebilirler de.
Ağaçlara tırmanma ve daldan dala sallanma konusunda özellikle çeviktirler. Yetişkin şempanzelerin boyları yaklaşık 1,2 ila 1,5 metre, ağırlıkları ise 32 ila 60 kilogram arasında değişebilir.

Başparmaklarının yapısından dolayı elleri cisimleri kavramada – insan kadar iyi olmasa da – elverişlidir.
Kolları – aynı bonobolardaki gibi – bonobolardan sonraki en yakın akrabaları olan insana göre oldukça uzundur.

Şempanzeler zekâları ve olağanüstü problem çözme yetenekleriyle bilinirler.
Araştırmacılar, şempanzelerin günlük yaşamlarında kendilerine yardımcı olacak aletleri başarıyla kullandıklarını gözlemlemişlerdir; örneğin, böcekleri yerden çıkarmak için sopalar veya fındık kırmak için taş kullanırlar.

Şempanzeler, toplulukları içinde karmaşık sosyal etkileşimler içinde bulunur ve birbirlerini temizleyip bakımını yapma gibi sosyal davranışlar aracılığıyla güçlü bağlar kurarlar.

Bir dişi şempanzenin ortalama hamilelik süresi 243 gündür.
İnsan dişisinin hamilelik süresi ise 280 gündür. Yani gebelik süresi bakımından da bize benziyorlar.
İlginç olan, pek çok hayvana göre oldukça kısa bir hamilelik süresi geçirmelerine rağmen şempanzeler yaklaşık beş yılda bir doğum yaparlar ve her seferde genelde tek bir yavru doğar.
Annesi üç ile beş yıl arasında değişen bir süre boyunca yavruyla çok yakından ilgilendiği için sık sık doğum yapmaz. Yani evet, bu açıdan da bize benziyor.

Şempanzeler, çeşitli seslendirmeler, yüz ifadeleri ve vücut duruşları kullanarak birbirleriyle iletişim kurarlar.
Bu iletişim sistemi, bilgi paylaşmalarına, sosyal hiyerarşiler oluşturmalarına ve topluluklar içinde ortaya çıkan anlaşmazlıkları çözmelerine yardımcı olur.

Şempanzelerin ayrıca, sosyal uyumlarına katkıda bulunan kahkaha ve güven verici jestler gibi duygusal ifadeler sergiledikleri gözlemlenmiştir.

Şempanzelerin vahşi doğada yaşam süresi yaklaşık 45 yıl, esaret altında ise 58 yıldır; ancak daha yaşlı bireyler de belgelenmiştir.
Bilinen en yaşlı şempanze esaret altında yaşamıştı. Adı Little Mama'ydı.
2017 yılında, 78-84 yaşları arasında hayatını kaybetti.

Şempanzeler, orman habitatlarının dengesinin korunmasında hayati bir rol oynarlar.
Çoğunlukla meyve, yaprak, kuruyemiş, böcek ve ara sıra et ve yumurtadan oluşan bir beslenme düzenine sahip olan şempanzelerin beslenme faaliyetleri, tohumların ekosistemde dağılmasına yardımcı olarak bitki türlerinin büyümesine ve yenilenmesine katkıda bulunur.
Hareketleri ve beslenme davranışları da ekosistemlerindeki diğer hayvan türlerinin dağılımını ve çeşitliliğini etkiler.

Dr. Jane Goodall, şempanzeleri incelemesiyle tanınan, dünyanın önde gelen etologlarından biridir.
Çalışmaları, şempanzeleri yok olmaktan korumanın acil ihtiyacını vurgularken, aynı zamanda yerel halkın ve çevrenin ihtiyaçlarını da göz önünde bulundurmuştur.

Yetişkin şempanze popülasyonları, 1980'lerden bu yana önemli ölçüde azalmış olsa da, sürekli olarak azalmaktadır.

Şempanzeleri incelediğimiz zaman karşımıza çıkan hem biyolojik hem de sosyal yapıları, gerçekten de hayret verici insansı özelliklere sahip.
Şempanze kromozom sayısı ve DNA yapısı neredeyse bizimkiyle aynı.
Mutlu bir aile ve hatta bir kabile bile kurabilirler.
Şempanze hamilelik süresi çok uzun olmasa da devamlı doğurmaz.
İşaret dilini çözerseniz şempanzelerle sohbet edebilirsiniz.
Şempanzelerle bazı ortak hastalıklarımız var.

Kendi halinde ağaçtan ağaca zıplayan hayvanın bile neslini tüketmeyi başardık ya ne diyelim.