Hamzaname
 

*Türk boylarının Anadolu’yu ele geçirme dönemi ürünlerinden biri de Hamzanâme’dir.
*Hamzaname, Hazreti Muhammed’in amcası Hz. Hamza’nın hayatı etrafında oluşan destanî halk hikâyelerinin genel adıdır.
*Hz. Hamza’nın hayatının anlatıldığı hikâyeler X. yüzyıldan itibaren önce sözlü gelenekte oluşmuş; 14. yüzyıldan itibaren de Farsçada yazıya geçirilmiştir, ilk Türkçe Hamzaname’yi ise Ahmedî’nin kardeşi Hamzavi kaleme almıştır.
*Türk nesrinin sade ve güzel ilk örneklerinden olan Hamzanameler, kahvehanelerde, yeniçeri ocaklarında, serhat kalelerinde yüzyıllarca sevilerek okunmuştur.
*Bu ürün için, İslamî kahramanlık hikâyelerinin, Türk halk edebiyatındaki ilk örneği denmektedir.
*Evliya Çelebi’nin bu notundan hareket ederek, Hamzanâme’nin de Battalnâme ve Saltuknâme gibi Türk toplulukları arasında sevilerek anlatılan, dinlenilen bir ürün olduğunu anlamaktayız.
*“Arap ve Fars kaynaklarından gelen bu nevi eserlerde daha ziyade hayalî unsurlar hâkimdir.
*Buna karşılık Türklere ait olanlarda daha çok gerçeğe bağlı kalınmıştır.
*Birçok Asya dillerine çevrilmiş olan Hamzanâme’nin büyük bir yazma nüshası Hümayun ve Ekber’in sarayında yazılmıştır.
*Hz. Muhammed’in öz amcası olan Hz. Hamza, ilk Müslüman kahramanlarından birisidir. *Hamzanâmelerde, O’nun 10 yaşına geldiğinde avcılık, atıcılık, güreş gibi sporlarda önde olduğu, menkabevî bir biçimde anlatılır.
*Hz. Muhammed’in İslamiyeti tebliğinden sonra, Hz. Hamza da O’nun davâsını benimsemiş ve hayatı boyunca o uğurda savaşmış ve şehit olmuştur.
*Tarih kitaplarına da geçmiş olan bu kutsal savaşlar ve savaşlara katılanlar hakkında, halk kültüründe hemen destanımsı anlatmaların doğması da doğaldı.
* “Sahipkıran” adıyla da menkıbede tanınan Hz. Hamza, fiziksel ve ruhsal yapısıyla, tam bir efsane kahramanıdır.