https://www.ircforumu.org/ tr Thu, 04 Jun 2026 03:10:40 GMT vBulletin 60 https://www.ircforumu.org/images/ircforum-v2/misc/rss.jpg https://www.ircforumu.org/ https://www.ircforumu.org/sairler-yazarlar/161648-musahipzade-celal-oyun-yazari.html Tue, 26 May 2026 12:28:30 GMT MUSAHİPZADE CELÂL, (oyun yazarı)

TÜRK tiyatro oyun yazarı (Mahmud Celâleddin), 1868 yılında İstanbul'da doğdu. Gazhane başkâtibi Musahipzade Ali Bey'in oğlu, 3. Selim'in musahiplerinden bestekâr İzzet Şâkir Ağa'nın torunudur. İstanbul'da Feyziye rüştiyesini ve Numune-i Terakki idadisini bitirdi. Babıâli Tercüme odasına girdi (1889). Bir müddet hukuk mektebine devam etti. Bir taraftan da tiyatro alanında çalışmalar yaptı.



Çocukluğunda etkilendiği Karagöz ve ortaoyunlarından başka, Mınakyan Efendi'nin kumpanyasında verilen temsiller ve Ahmed Vefik Paşa'nın Molière'den yaptığı uyarlamalar, tiyatro bilgisinin gelişmesinde önemli oldu.

1912' de ilk piyesi "Köprülüler"i yazdı. Üsküdar livasında bandrol memuru oldu (1917). 1920' de tayin edildiği maliye tahsil memurluğundan emekli olunca (1923), evkaf müzesinde koleksiyoncu olarak çalıştı.

Musahipzade Celâl, 1927' den sonra bütün çalışmalarını tiyatroya verdi. Oyunları Şehir tiyatrosunda oynandı, kendisi de aynı yerde çalıştı. Oyunları, gözlem, tarihî ayrıntı ve yergi bakımından başarılı komedilerdir. 21 piyesi, [Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...]yaşantısına ait bir incelemesi, gazetede tefrika edilmiş bir romanı, basılmamış şarkı güfteleri vardır. Yazar, 1959' da İstanbul'da öldü.

Oyunları: Köprülüler (1912); İstanbul Efendisi (1913); Lâle Devri (1914); Macun Hokkası (1916); Yedekçi (1919); Kaşıkçılar (1920); Atlı Ases (1921); Demirbaş Şarl (1921); İtaat İlâmı (1923); Moda Çılgınlıkları (1923); Fermanlı Deli Hazretleri (1924); Aynaroz Kadısı (1927) [filme alınışı 1938]; Kafes Arkasında (1928); Bir Kavuk Devrildi (1929) [filme alınışı 1939]; Mum Söndü (1930); Pazartesi-Perşembe (1931); Gül ve Gönül (1932); Balaban Ağa (1933). ]]> Şairler / Yazarlar birsevda https://www.ircforumu.org/sairler-yazarlar/161648-musahipzade-celal-oyun-yazari.html https://www.ircforumu.org/sairler-yazarlar/161581-mufid-ratib-yazar.html Sun, 24 May 2026 16:09:31 GMT MÜFİD RATİB (yazar)

TÜRK yazarı, 1887 yılında İstanbul'da doğdu. Galatasaray sultanîsini bitirdi (1908). Bir müddet matbaacılık, Evkaf nezaretinde mütercimlik, Evkaf müzesinde başkâtiplik yaptı. Fecriâti döneminde yazdığı mensur şiirlerle yazı hayatına girdi (1909).



Daha çok [Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...]üzerine yazı, tenkit ve tercüme oyunlarıyla devrinin tiyatro hareketlerine katıldı. Guy de Maupassant'ın "Bel Ami" romanını "Güzel Dost" adıyla Türkçe'ye tercüme etti (1910). "Zincir" adlı bir perdelik telif bir piyesi yayınlandı.

"Namus", "Büyük Gece", "Hücum" adlı oyun tercümeleri ve Refik Halid Karay ile beraber yazdığı "Tiryaki Hasan Paşa" ve "Kanije Müdafaası" adlı tarihî komedisi 1. Dünya Savaşı öncesi repertuarlarında yer aldı. Müfid Ratib, 1917' de (yaş 30) İstanbul'da öldü. ]]> Şairler / Yazarlar birsevda https://www.ircforumu.org/sairler-yazarlar/161581-mufid-ratib-yazar.html https://www.ircforumu.org/sairler-yazarlar/161547-ahmed-hikmet-muftuoglu-yazar.html Sat, 23 May 2026 13:12:11 GMT AHMED HİKMET MÜFTÜOĞLU (yazar)

TÜRK yazar, 1870 yılında İstanbul'da doğdu. Galatasaray sultanîsini bitirdi (1888), hariciye mesleğine girdi. Pire, Marsilya, Ponti, Kerec'te konsolosluk kâtipliği ve konsolosluk yaptı (1889-96). İstanbul'da Hariciye nezareti merkezinde (1896-1908), Nafia nezaretinde, Ticaret Müdüriyeti umumiyesinde çalıştı.

Bir taraftan da Galatasaray lisesinde edebiyat (1898-1909), Dârülfünun'da Alman ve Fransız edebiyatı tarihi okuttu (1910-12). Tekrar Hariciye'ye geçerek Peşte konsolosluğunda bulundu (1926-27). 1896' da "Servet-i fünun" dergisinde yayınladığı hikâyeleriyle Edebiyatı Cedide topluluğuna katıldı.

O sıralarda başlayan Türkçülük ve yeni-lisan akımını benimseyerek "Türk Yurdu" (1911), "Türk Derneği" (1912) dergileri kurucuları arasına girdi. Hikâyelerini millî ve yerli konularda, süslü bir üslûpla, fakat sade bir Türkçe ile yazdı. Ahmed Hikmet Müftüoğlu 1927' de İstanbul'da öldü.

Eserleri: Hâristan ve Gülistan (uzun hikâye - 1901), Çağlayanlar (hikâyeler - 1922), Gönül Hanım (roman)



📚 Ahmed Hikmet Müftüoğlu Kimdir?
Servet-i Fünûn’dan Millî Edebiyat’a Geçişin Öncü İsmi

Ahmed Hikmet (1870–1927), hem diplomat hem de yazar kimliğiyle Türk edebiyatında önemli bir yere sahiptir. Servet-i Fünûn topluluğundan millî edebiyat anlayışına geçişte rol oynamış, özellikle “Çağlayanlar” adlı eseriyle Türkçülük akımına güçlü katkılar sağlamıştır.

👶 Çocukluk ve Eğitim
Doğum: 3 Haziran 1870, İstanbul Süleymaniye

Babası şair Yahya Sezai Efendi, dedesi Mora Müftüsü Abdülhalim Efendi’dir.

Küçük yaşta babasını kaybetti, ağabeyi Refik Bey’in himayesinde büyüdü.

Galatasaray Sultanisi’nde eğitim gördü; burada Tevfik Fikret ile tanıştı.

🌍 Meslek Hayatı
1889: Hariciye Nezareti’nde göreve başladı.

1893–1895: Marsilya, Atina, Pire, Poti ve Kerç’te şehbenderlik yaptı.

1898–1909: Galatasaray Sultanisi’nde edebiyat öğretmenliği yaptı. Öğrencileri arasında Ahmet Haşim ve Hamdullah Suphi vardır.

1912–1918: Budapeşte Başşehbenderi olarak görev yaptı, Gül Baba Türbesi’ni ihya ettirdi.

1923: Halife Abdülmecid Efendi’nin başmâbeyinciliğine getirildi.

1926: Hariciye Nezareti müsteşarı oldu.

✍️ Edebi Kişiliği ve Eserleri
İlk yazısı 1887’de Paydar gazetesinde yayımlandı.

Servet-i Fünûn topluluğuna katıldı, “Haristan ve Gülistan” adlı eserlerinde hayali konular işledi.

II. Meşrutiyet sonrası Türkçülük ve Yeni Lisan hareketini benimsedi.

Çağlayanlar (1922): Milliyetçilik duygularını işleyen öykülerden oluşur.

Gönül Hanım: Tek romanıdır; Turancılık ülküsünü işler.

Fransızca’dan yaptığı çevirilerle edebiyat dünyasına katkı sağladı.

⚰️ Ölümü
19 Mayıs 1927’de İstanbul’da vefat etti.

Maçka Şeyhler Mezarlığı’na defnedildi.

🔑 SEO İçin Öne Çıkan Anahtar Kelimeler
Ahmed Hikmet Müftüoğlu hayatı

Ahmed Hikmet Müftüoğlu eserleri

Çağlayanlar kitabı

Gönül Hanım romanı

Millî edebiyat yazarları


Ahmed Hikmet Müftüoğlu, Servet-i Fünûn’un ağır dilinden sıyrılıp millî edebiyatın sade Türkçesine yönelmiş, Türkçülük fikrini edebiyat yoluyla halka aktarmış bir yazar olarak Türk kültür tarihinde özel bir yere sahiptir. Hem diplomat kimliğiyle Osmanlı’nın son döneminde Avrupa’da görev yapmış, hem de edebiyatçı kimliğiyle Cumhuriyet’e giden süreçte millî bilincin oluşmasına katkıda bulunmuştur. ]]> Şairler / Yazarlar birsevda https://www.ircforumu.org/sairler-yazarlar/161547-ahmed-hikmet-muftuoglu-yazar.html https://www.ircforumu.org/sairler-yazarlar/161269-nasit-ozcan-tiyatrocu.html Sat, 16 May 2026 13:17:36 GMT NÂŞİT ÖZCAN, (tiyatrocu)

TÜRK tiyatro oyuncusu (Komik Nâşit), 1886 yılında İstanbul'da doğdu. İlköğrenimini yaptıktan sonra Mızıkayı Hümayun'a girdi (1900). Saray için bir ortaoyunu topluluğu kuran Abdürrezzak Efendi'nin yanında ilk temaşa çalışmalarına başladı.

Saray tarafından Fransa'ya gönderildi. Paris'te bir müddet çalışarak Batı tiyatrosu hakkında bilgisini artırdı. Dönüşünde, sarayda oyunlar veren M. Bertrand yönetimindeki "pandomima" topluluğunun oyunlarına katıldı. Ayrıca, Büyük İtalyan operet heyeti ve Güllü Agop Efendi tarafından sarayda kurulan dram bölümünün oyunlarında da rol aldı.

İttihatçılar tarafından yapılan mabeyn [Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...]Abdürrezzak Efendi ile beraber açığa alındı (1910). Bir müddet Kavuklu Hamdi'nin yanında çalıştı (1910-11). Aynı yıl Üsküdar'da temsiller veren Sahne-i Nevin topluluğuna girdi. Osmanlı Komedi kumpanyasını yönetti. Türkiye'de ilk olarak tiyatro oyununda sahnede sessiz filmden yararlandı (1911).


Kendi başına bir topluluk kurdu. Bu toplulukla Direklerarası'ndaki Fevziye tiyatrosunda ve Eyüpsultan'da temsiller verdi (1912-14). Şehzadebaşı'ndaki Şark tiyatrosu ve Millet tiyatrosunda çalıştı. Kurduğu çeşitli tiyatro topluluklarıyla sahne çalışmalarını Cumhuriyet döneminde de sürdürdü.

40 yılı bulan sahne hayatının yanı sıra, ortaoyunu, kukla ve karagöz çalışmaları da yaptı; film çevirdi. Tulûat sanatının ustalarındandı. Düetto, kuvartetto adlarıyla mızıka eşliğinde 2 veya 4 kişilik şarkılı komik skeçler (Leblebici düettosu, Kalaycı kuvartettosu), taklitli seri komediler (Haremağası evleniyor, Haremağası ud meşkediyor vb.) Türk sahnesine getirdiği yenilikler arasındadır.


Tulûat oyunlarının İbiş'ine kişilik kazandıran da Nâşit'tir. Kadınlı erkekli çeşitli mahallî tiplerin (arabacı, helvacı, macuncu vb.) ve azınlıkların taklitlerini yapmada ustaydı. Ayrıca, birçok hayvan taklidini, ustalarından daha iyi yapardı. Yüzlerce oyunda, yüzlerce tip ve karakteri canlandıran Nâşit Özcan, 1943' de İstanbul'da öldü. Çocukları Âdile ve Selim de tiyatrocu oldular. ]]> Şairler / Yazarlar birsevda https://www.ircforumu.org/sairler-yazarlar/161269-nasit-ozcan-tiyatrocu.html