[Rhea ✓ 5]

✔ Canlıların en küçük yapı birimi hücredir.

✔ Tüm canlılar hücre ya da hücrelerden meydana gelmiştir.

✔ Hücrelerin şekilleri ve canlı içindeki sayıları birbirinden farklı olabilir.

Robert Hooke: Yapmış olduğu basit mikroskopla mantar tıpasını incelemiştir. Tıpada cellula adını verdiği hücreleri görmüştür. Hücrenin keşfini yapmıştır.

​

Anton Van Leeuwenhoek: Hooke’un mikroskobundan daha gelişmiş bir mikroskop icat ederek tek hücreli canlıları incelemiştir. Böylece tek hücreli canlıları keşfetmiştir.

​

Matthias Schleiden: Bitkilerle ilgili çalışmalar yapmıştır. Bitkilerin hücrelerden oluştuğunu keşfetmiştir.

​

Theodore Schwann: Hayvanlarla ilgili çalışmalar yapmıştır. Hayvanların hücrelerden oluştuğunu keşfetmiştir.

​

Rudolf Virchow: Yapmış olduğu çalışmaların sonucunda hücrelerin bölündüğünü keşfetmiştir. Bu nedenle bir hücrenin kendinden önceki hücreden oluştuğunu söylemiştir.

​

✔ Schleiden ve Schwann’ın keşifleri doğrultusunda « Bütün canlıların hücrelerden oluştuğu » anlaşılmıştır. Bu durum hücre teorisinin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Wirchow’un da katkılarıyla hücre teorisi günümüzdeki halini almıştır.

​

Hücre Teorisine göre;
1. Bütün canlılar bir ya da birden fazla hücreden meydana gelmiştir.

​

2. Hücreler canlıların yapısal ve işlevsel birimleridir.

3. Canlılar kendilerine özgü metabolizma faaliyetlerini hücrelerinde gerçekleştirir.

​

4. Canlılar genetik maddelerini hücrelerinde taşırlar.

​

5. Her hücre kendinden önceki hücrenin bölünmesi ile oluşur.

​

✔ Hücreler canlı türlerinde hatta bir bireyin farklı dokularında şekil ve büyüklük olarak farklılık gösterebilir.

✔ Hücreler hayati fonksiyonlarını daha rahat yapabilmek amacıyla mikroskobik boyuttadır ancak bazı hücreler gözle görülebilir. (deve kuşu yumurta hücresi)

✔ Hücrelerin incelenmesinde ilk olarak ışık mikroskobu kullanılmıştır. Işık mikroskobu hücreleri gözlemleyebilir ancak hücrenin yapısı ile ilgili çok fazla bilgi veremez. Bu nedenle hücrenin keşfi 17. YY (1600 - 1699) olmasına rağmen çok fazla bilgi edinilememiştir.

✔ 20. YY (1900 - 1999) elektron mikroskobunun icat edilmesiyle hücreyle ilgili bilinmeyenler aydınlanmaya başlamıştır. Elektron mikroskobu, ışık mikroskobuna göre çok fazla büyütme yaptığından hücrenin içeriğinin de incelenmesine imkan sağlamıştır. İki çeşit elektron mikroskobu vardır. Bunlar; taramalı elektron mikroskobu (SEM) ve transmisyonlu elektron mikroskobu (TEM) dur.

​

HÜCRELERİN KARŞILAŞTIRILMASI

Hücreler çekirdeklerinin olup olmamasına bakılarak ikiye ayrılır.

​

1) Prokaryot Hücre:

✔ Genetik maddesi sitoplazmaya dağılmış olan ve ribozom hariç

organelleri olmayan hücrelere prokaryot hücre denir.

✔ Bütün prokaryotlar tek hücrelidir.

✔ Bakteri ve arkeler prokaryottur.

2) Ökaryot Hücre:

✔ Genetik maddesi çekirdek zarı ile sitoplazmadan ayrılan

(çekirdeği olan) ve ribozom dahil olmak üzere

organelleri bulunan hücrelere ökaryot hücre denir.

✔ Ökaryot hücreli canlıların bazıları tek bazıları çok hücrelidir.

✔ Protista, mantar, bitki ve hayvanlar ökaryottur.

✔ Protista ve mantarların bazıları tek bazıları çok hücreli;

bitki ve hayvanlar ise çok hücrelidir.

​